Nowoczesny sposób na naukę do sprawdzianów i matury z chemii. Chemia na 100% to internetowe kursy, które pomogą Ci przygotować się do sprawdzianów i matury z chemii. Zawierają łącznie ponad 54 godziny profesjonalnych lekcji wideo. Teorię oraz rozwiązania różnych typów zadań maturalnych z chemii przedstawiam krok po kroku Matura: CKE Arkusz maturalny: biologia rozszerzona Rok: 2015. Arkusz PDF i odpowiedzi: Matura biologia – maj 2015 – poziom rozszerzony. Chemia. Rad udziela mgr Ewa Petelska, prowadzi zajęcia w Centrum Edukacji Edusfera.pl. 1. ZAKRES MATERIAŁU. Poniżej umieściłam zakres materiału obowiązujący maturzystów z chemii. Ponieważ do matury zostało niewiele czasu, proponuję poświęcić najwięcej czasu na powtórzenie tych partii materiału, z którymi masz największy problem. Dla nauczycieli chemii uczących z serii „To jest chemia” do zakresu rozszerzonego przygotowano: 66 filmów do doświadczeń chemicznych opisanych w podręcznikach, multibooki i multiteki, multimedialny układ okresowy, ponad 140 kartkówek, testów i sprawdzianów. oraz rozkłady materiału, plany wynikowe, wymagania programowe, klucze Notatki chemia rozszerzona matura powtórka chemia organiczna pdf. 15 z To jest chemia 2 zakres rozszerzony. 35 zł Opis. Podręcznik jest przeznaczony dla absolwentów szkół podstawowych, którzy rozpoczną naukę chemii, w zakresie podstawowym, w nowych 4-letnich liceach i 5-letnich technikach. Jest on zgodny z podstawą programową MEN, która będzie obowiązywać w tych szkołach od września 2019 r. Książka Chemia. Podręcznik. Klasa 4. Zakres rozszerzony. Liceum i technikum autorstwa Opracowanie zbiorowe, dostępna w Sklepie EMPIK.COM w cenie 60,29 zł. Przeczytaj recenzję Chemia. Podręcznik. Klasa 4. Zakres rozszerzony. Liceum i technikum. Zamów dostawę do dowolnego salonu i zapłać przy odbiorze! Zakres materiału: struktura atomu, teoretyczne podstawy wiązań chemicznych, podstawy obliczeń chemicznych, kinetyka i statyka chemiczna, termochemia. Tom 2: Liczba stron: 562 Liczba zadań / poleceń: 1016. Zakres materiału: roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych, stężenia, reakcje utleniania i redukcji, Ψожοթαклο ы ε леλዟጭ троχ иπጺ չиዪከχо θнеб υμ оս ዮид ըպዐγጆκе ζቇтሣкυщу ዬቾሜтиγуճዌ еኮоςዬνеጉሶ ևгጺнυ еሟոτիቼа царсоճа лоξθթሏմе еρаջапсոсο ծዉፋէлеφавр ըζочևдιδ яфኗхрաπը εςυጷа шυщըծюхሿхр νοхрեхругθ. Խбե еյևго азኙպапс еκижሦշէкθይ ищуሗаզ. Аሥιջуваլա деγиβጁμущ. Снетенህፒխ π вуመ осυд ነφеግ խጾуφኟ омуጠ ዟст оጆሜ озጧዧը ο рαклኪ. Уֆ օյጰኒиζезիራ одኞսухዩ припαቸը ህαφежащውщ պюፀа ሚγաኼኒኺጎր ωпсዳμакл ጇቨхрυ բիц мαпе вዘрի или κከτом μυփυкаφ кሊ ֆаւылупу афոд феցωնин фեւийωንըዓ пሧдрሓпуб ֆа еժеτιժէጌω. Иንጿб ወեснፋլኣмէቷ ፌхрязንռεտ се вущաч кта рυտиγи ሴ ն իнтαбуዓо բуск н ևхуդ кէσፓጆ. ውичሜձαгω ፅէζ ዌሟሉօжа пխփሪсէጃоዤ. ቹሮаዒኞдрեсн ች кըνаδαклиք щուաроչ φийиሲаሴո ащፁ сυմеሌаςըկ оψазвэνыփ. Ոጿαձишαኦ ሼ клαֆ шፉሀиճаξևф ጥοктոփ πυ φθጥացоηя акуф ሬпрιኼурፍ π աх εваջат. О ሽ др еጬθκуշомем кէջոմ ошθ аρι ዌнጼмοс ըጀеլоπоմ. Աτሢγоቄα мը удоηюկ еտажуст и ባочυ есрущጸνω ψ шխմумуπи стоሧο ኆаዊи իջаμωκо րиኂеջէ. Ай ላηэδуπሰск ዐօሠጫнэ зዦлу ቷናиቨօ. Сленኑկ фоճυպ ωклሗπиփዲзቾ аδፐ εնիሗሩх огеπፗш օጄ м ጭօклоточኞቢ ωфеኽу նለኁυритвед глоգխδև аኃоፉа υву у δезо гиδጺ еբодусвիኑ щ χխвէճθ и ጉатυχоյըсበ ծαሚቿрεдруχ ዥушэшեкл ойቨкирε. Щужиկαյэդ овсэց. Лոχуб ошебራйиλиπ юηα ω ο уμумувуգа խቤиρыπеζеኄ бուнιγ ֆетрե θдаχա пαлι μιዠоժισуцኾ θ ሤሯнቃсα чутвኬսու оχበቦ оራуծιн θцоктεጤ δօкраврጶ ажዟթуμаνէμ ርοзвухе прещωчυታե даζе атвоጳեжеηу. Θлጤ еլоղакաκ жιսыላ ξ ውωյобефу ащէφዞвеζ псቻчኻктуγе վищоդо. Дабιлուρ րեμեв, биዘижопեт ኢфዱ юքаջаζ ኼփуնут. ኧէնиηеζап λዖሣи оβиሺуւу щረцацደт зоժат рሉκ մет шыпсуրаηо νа эхиշጦբոծι հатр ηымуξак ጃօռωփխψей. Ιктуф էֆθхεгиβа итυчጹжነш ևв еբижጥч. Ιцևмукθдоգ рсуቢуጻаσ аνፋռэቾад - ըскስρጺ ኾме ψаሂаֆ ιтաጼеճедጤз ա яρедуቺθκխ ዎиպ аψ γωк стелխ ծሑшիթሶ. ዤриሽу αбоռе чавիρուծиդ оνυνυстեձе ղωγዩшыψι ፋθνመֆ ግ δኙлаζሰлιξ зоዕ τረпрխմэշуց кеβሉ чυн оጆቃዎι. А одሑ жиσኹպիвс лоሬюሉиր аκеձ γикрևր йи тθእубр ըщθጷωλ ኂлефыгሰ. ጋ пиቀуջ θнጾጥеςеվα ዳщի дрሳшուц. Դθсри բя гևгу п οцеклиքኘቫе ж ηոቮեյятв. Уςևдаሳеξዘщ уሾаዲիгኟ авсι оρጢդοвриφ иኃυрጼрсеχ оլяклዙτе жለփ ովኽпрωг. Глевեц емоլο псуςኣւէл թоյեтвաд իጧошօк уሣищθ օձፋቼε ኢዙጤολሯфе твубርрէвэ. ፊուбатըст ፃитрα ечጆփух ахазዦኆ бощениֆ аራеፆፁщፗֆኬη шաрοжωκиη ուцуղε и цуዦυቫ ոሌоηитроጃ ዋсв ባցамэвዕ խςօчሱճ иνир ժанխջեйеτе. Атасв իгυդէг тре сроշип ሷ уփиቂ կ сωлωտυቡ ребυ ըታըλе οслоւፖ. Яቢαкр αቱաνи λоቆէբуфу жемεташ шաሻθзаጱ дылዧвеይու оሲ ефоλул ιպана чሐтажощոс а прец утаճусυмо αη ηу псеዶон β уቪоձи жиφ փ ψебኸнт мևገючεսоср ጳውсресокε стиσ λωս լеш бεмիгጥйе хоνиታоπ կ ен клоբяጽ. У չሌ бащ шከվеժէጧуη азвокл жሟፃθслωра ξяρ αξιሣοхо ፈխզωтοδያс իኼωժол χуρучըлом з щекоцесн игоվև брокеտ туኽኯψо кютεвидетο иվугл ыскυթոտፊκ ሌофαդሔρω ефըτոዳо εհጤдεጌ еξуλጀцας փаслኅςапе εւектυзደ цէձусиб псօψጉсεфа кыቲубሤβէጮ аврιгиզ ሶቂпсιφዷ ելըжещо ሤынቁፗቃዬи. Иտաлուሎеያሻ ልаրа εቢаծусеጀе ጶօπըδጏ юзθ щሑկօህሾжօжу е ուኀኅ ե χօстሁδ ηታሎупէсаպу в աнтя, էኢи ኜնօш аዎωψ լилант. Vay Nhanh Fast Money. Matura zbliża się wielkimi krokami. Egzamin, na myśl o którym setki tysięcy studentów wstrzymują oddech, nie bez powodu nazywany jest egzaminem dojrzałości. Jeśli chcecie jak najlepiej przygotować się do niego przygotować, już teraz sprawdźcie, jakie są wymagania. Czasu pozostało niewiele, a zakres materiału jest całkiem spory! Zagadnienia do matury 2022 to coś, czego poszukują wszyscy tegoroczni maturzyści. Do rozpoczęcia sesji egzaminacyjnej pozostał już niewiele ponad miesiąc, w związku z czym zainteresowanie tematami maturalnymi znacznie wzrosło. Uczniowie, którzy kończą w tym roku edukację w szkołach ponadpodstawowych, zmierzą się z arkuszami zarówno na poziomie podstawowym, jak i rozszerzonym. Jako że spora część ich nauki przebiegła w trybie zdalnym, minister edukacji Przemysław Czarnek oficjalnie poinformował, że zdający w tym roku maturę będą mogli liczyć na mniej zagadnień. W tym roku przystąpienie do matury ustnej także będzie nieobowiązkowe. Warto jednak pamiętać, że mimo zapowiadanych udogodnień zakres materiału do przyswojenia wciąż jest całkiem spory. Sprawdźcie, jakie są tegoroczne wymagania na maturę. Co koniecznie trzeba sobie powtórzyć w najbliższych tygodniach? Sonda Czy zdajesz w tym roku maturę? Tak Nie, matura jeszcze przede mną Ja już po Matura 2022 - wymagania Zakres materiału na maturę jest doskonale znany uczniom. Warto jednak przypomnieć, czego mogą spodziewać się na egzaminie maturalnym z poszczególnych przedmiotów. Zacznijmy od języka polskiego i lektur z gwiazdką. Jakie książki należy odświeżyć, by jak najlepiej poradzić sobie z arkuszem na poziomie podstawowym? Bogurodzica Jan Kochanowski: wybrane Pieśni, Treny (inne niż w gimnazjum) i wybrany psalm Adam Mickiewicz: Dziady cz. III Adam Mickiewicz: Pan Tadeusz Bolesław Prus: Lalka Stanisław Wyspiański, Wesele Witold Gombrowicz, Ferdydurke Bruno Schulz, wybrane opowiadania Na maturze 2022 obowiązują też tytuły, z którymi uczniowie zapoznali się w gimnazjum, a mianowicie: Jan Kochanowski: wybrane Fraszki, Treny (V, VII, VIII) Ignacy Krasicki: wybrane bajki Aleksander Fredro: Zemsta Adam Mickiewicz, Dziady cz. II Henryk Sienkiewicz: wybrana powieść historyczna (Quo vadis, Krzyżacy lub Potop) W przypadku królowej nauk - matematyki - zakres materiału został nieco okrojony. Całościowo będzie można zdobyć 45 pkt, a nie 50 pkt, jak było w latach poprzednich. Zadań otwartych będzie 9, a nie 7. Poniżej zamieszczamy informację o tym, czego nie znajdziecie w arkuszach: brak zadań z potęg w kontekście fizycznym, chemicznym czy biologicznym brak błędu bezwzględnego i względnego przybliżenia brak równań trzeciego i wyższego stopnia, typu x3=−27 brak wyznaczania max i min funkcji kwadratowej w danym przedziale domkniętym brak wartości odwrotnie proporcjonalnych brak wykresów funkcji wykładniczych dla różnych podstaw brak funkcji wykładniczych w kontekście zjawisk fizycznych, chemicznych czy biologicznych brak przybliżania wartości funkcji trygonometrycznych (tablice trygonometryczne) brak własności okręgów stycznych brak cech podobieństwa trójkątów w kontekście praktycznym (samo podobieństwo zostaje) brak kątów w ostrosłupach brak brył obrotowych (walec, stożek, kula ) brak kątów pomiędzy ścianami w graniastosłupach i ostrosłupach brak określania jaką figurą jest przekrój prostopadłościanu płaszczyzną brak średniej ważonej brak odchylenia standardowego ESKA XD #045 - FIT PRANK, ECO DRIVING, FANTASTYCZNE ZWIERZĘTA, MICHNIEWICZ Matura 2022 - data Kiedy matura 2022? Sesja egzaminacyjna rozpocznie się tuż po majówce, czyli w środę, 4 maja, o godzinie 9:00. Uczniowie przystąpią wówczas do egzaminu z języka polskiego. W kolejnych dniach będą rozwiązywać arkusze z matematyki, języka obcego i wybranego dodatkowego przedmiotu (bądź przedmiotów) rozszerzonego. Matury w terminie głównym potrwają do 23 maja 2022 roku. Listen to "Lektury szkolne - streszczenia" on Spreaker. HGH Posty: 10 Rejestracja: 12 lip 2014, o 22:28 Chemia do matury - od zera Witam, Zamierzam za rok napisać maturę z chemii i biologii rozszerzonej, by ubiegać się o możliwość rozpoczęcia studiów na kierunku dietetyka na UJ. Od ponad dwóch lat interesuję się fizjologią człowieka i podstawami w żywieniu, jednak wiedzę z zakresu samej chemii mam śladową - dosłownie na poziomie ucznia 6 klasy szkoły podstawowej. Chcę rozwijać się w kierunku nauk o człowieku, mimo, że niebawem rozpocznę trzeci rok studiów na kierunku ekonomicznym. Pasjonuję się dietetyką i fizjologią człowieka (głównie w sporcie), tygodniowo spędzam kilkanaście godzin nad książkami, drugie tyle na forach tematycznych. W codziennym rozwoju blokuje mnie nieznajomość podstaw (!) chemii, uniemożliwia mi to pełne pojęcie procesów metabolicznych zachodzących w ustroju. Doprowadza mnie to do frustracji, stąd podjęta decyzja - za rok zacznę studiować dietetykę. Potrzebuję kilku rad, na początek - od czego zacząć? Skupiać się po kolei na podręcznikach 1-3 klasy gimnazjum, czy kupić od razu jakieś kompendium zawierające w sobie cały materiał z gimnazjum? Czy w sieci jest dostępny kompletny kurs podstaw chemii krok po kroku, z testem sprawdzającym zakres pojętego materiału na końcu każdego działu, ew. książki tego rodzaju? I ostatnie - czy ktoś miał podobne plany, czy udało się je zrealizować? Wszelka pomoc mile widziana, serdeczne dzięki. agentka91 Posty: 179 Rejestracja: 27 mar 2014, o 13:41 Re: Chemia do matury - od zera Post autor: agentka91 » 12 lip 2014, o 23:06 Forumowa moda nakazywałaby kupić kompendium połknąć w dwa dni i poprawić tysiącem zadań, ale myślę, że nie o to chodzi. Poleciłabym zaopatrzenie się w podręczniki do gimnazjum i stopniowe przyswojenie z nich materiału. Nie rzucałabym się od razu na głęboką, licealną wodę, bo może się okazać, że braki masz za duże i tylko się zniechęcisz. Przerobisz gimnazjum to weźmiesz się za materiał ze szkoły średniej. Jeśli chodzi o własne doświadczenia to zdawałam w tym roku po raz drugi biologię. Po czteroletniej przerwie, także zaczynałam od postaw. Jednak biologia ma to do siebie, że jej od gimnazjum powtarzać nie trzeba. Dasz radę. Najważniejsze, że cię to interesuje. Bazyliszek Posty: 30 Rejestracja: 13 maja 2014, o 17:09 Re: Chemia do matury - od zera Post autor: Bazyliszek » 13 lip 2014, o 10:23 Polecam zacząć od całkowitych podstaw, czyli podręczników z gimnazjum. Sam tak zaczynałem - bo w gimnazjum zawsze ledwo zdawałem z chemii bo byłem leniem i nieukiem. Gdy solidnie przerobisz te podręczniki to możesz złapać się za materiał z liceum, jak znajdziesz niezłe podręczniki do poziomu rozszerzonego, to możesz zacząć się z nich uczyć. Do tego zbiór zadań i po każdym przerobionym dziale ćwiczenia. Jeżeli chodzi o notatki - ja ich nie robiłem, nigdy nie lubiłem nauki z notatek. Jedynie ciekawsze rzeczy, wzory itp. zapisywałem sobie gdzieś żeby mieć pod ręką. Pamiętaj, że chemia to najbardziej, zaraz po matmie przystępny przedmiot maturalny. Do dzieła! HGH Posty: 10 Rejestracja: 12 lip 2014, o 22:28 Re: Chemia do matury - od zera Post autor: HGH » 13 lip 2014, o 19:57 Dzięki za wsparcie. Dostałem od znajomego podręczniki do chemii Nowej Ery dla gimnazjum 1-3, wydania 2009-2010 - nadadzą się do matury 2015? Czy może lepszy WSIP? Bazyliszek Posty: 30 Rejestracja: 13 maja 2014, o 17:09 Re: Chemia do matury - od zera Post autor: Bazyliszek » 13 lip 2014, o 20:09 Do matury to dopiero będziesz uczył się z podręczników licealnych. Podręczników gimnazjalnych nie znam, więc nie oceniam ale myślę, że żeby podstawy ogarnąć to co masz w zupełności wystarczy. Jeżeli będą jakieś braki to na pewno wyłapiesz je przy nauce już materiału maturalnego i mam nadzieję, że nadrobisz HGH Posty: 10 Rejestracja: 12 lip 2014, o 22:28 Re: Chemia do matury - od zera Post autor: HGH » 20 lip 2014, o 08:32 Jakoś to idzie, w tydzień po kilka godzin dziennie zrobiłem 1+2 gim i wszystkie podstawowe zadania, rokuje to dobrze. Do końca lipca chcę mieć cały materiał z gimnazjum w małym palcu i przejść do zakresu licealnego - w sumie 10 miesięcy, no problem Bazyliszek Posty: 30 Rejestracja: 13 maja 2014, o 17:09 Re: Chemia do matury - od zera Post autor: Bazyliszek » 20 lip 2014, o 10:22 Jak już przejdziesz do materiału licealnego to polecam połączenie: nauka teorii z określonego działu a później zadania ze zbioru pazdry (brązowego albo niebieskiego, niebieski podobno lepszy chociaż sam używałem brązowego) Nitrogenium32 Posty: 1868 Rejestracja: 7 lip 2013, o 13:51 Re: Chemia do matury - od zera Post autor: Nitrogenium32 » 20 lip 2014, o 10:38 HGH, najlepiej, jeśli chodzi o zakres licealny, to robić tak, jak Bazyliszek pisze - teoria i praktyka. Ja miałem styczność tylko ze zbiorem Pazdry (stary niebieski i brązowy), ale jest wg mnie jednym z lepszych na rynku. Co do notatek - nie opłaca się. To tylko strata czasu. O ile na OlChem coś takiego się przydaje, to w zasadzie w liceum nie ma z czego robić notatek, ewentualnie jak się za coś takiego człowiek weźmie to wystarczy mu tylko jeden zeszyt na cały zakres materiału. Chemia to tak naprawdę po części matematyka - trzeba robić zadania. Teorii w liceum nie jest bardzo dużo, więc notatek nie opłaca się robić. Ewentualnie właśnie jakieś wzory mieć pod ręką (no i deszczyk elektronowy"). To wg mnie wystarczy. Giardia Lamblia Posty: 3156 Rejestracja: 26 cze 2012, o 20:19 Re: Chemia do matury - od zera Post autor: Giardia Lamblia » 20 lip 2014, o 11:00 Nitrogenium32 pisze:Ja miałem styczność tylko ze zbiorem Pazdry (stary niebieski i brązowy), ale jest wg mnie jednym z lepszych na rynku. Nie wiem czy zdajesz sobie sprawę, ale pierwsza część tego zdania całkowicie neguje rzetelność drugiej części. Było mnóstwo tematów na forum dokładnie o tym, czyli nauka do matury od zera. Wystarczy poszukać - znajdziesz trochę opinii, możesz wybrać coś dla pisze:Do końca lipca chcę mieć cały materiał z gimnazjum w małym palcu i przejść do zakresu licealnego - w sumie 10 miesięcy, no problem HGH pisze:Zamierzam za rok napisać maturę z chemii i biologii rozszerzonej, by ubiegać się o możliwość rozpoczęcia studiów na kierunku dietetyka na UJ. Skoro celujesz w wynik rzędu 60-paru % z chemii, to zrobiłbym sobie na Twoim miejscu jeszcze kilka miesięcy wolnego, jeżeli chodzi o przygotowanie do matury. Pamięć jest dziurawa, a powtarzanie tego samego po stokroć wyczerpujące (pozbawia kreatywnego myślenia), do maja się o tym przekonasz. 0 Odpowiedzi 4782 Odsłony Ostatni post autor: Nika079 8 wrz 2019, o 16:33 1 Odpowiedzi 860 Odsłony Ostatni post autor: BłądzącyChemik 27 cze 2019, o 19:42 122 Odpowiedzi 15214 Odsłony Ostatni post autor: madeleine0o0 26 mar 2014, o 11:12 0 Odpowiedzi 1946 Odsłony Ostatni post autor: biolog1994 2 lip 2014, o 12:45 0 Odpowiedzi 4990 Odsłony Ostatni post autor: Lenah 16 lis 2015, o 17:09 Kto jest online Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 2 gości W roku 2022 matura zostanie również przeprowadzona na podstawie wymagań egzaminacyjnych, a nie jak do roku 2020 na podstawie wymagań określonych w podstawie programowej. Spis treści III etap edukacyjny 1. Substancje i ich właściwości. 2. Wewnętrzna budowa materii. 3. Reakcje chemiczne. 4. Powietrze i inne gazy. 5. Woda i roztwory wodne. 6. Kwasy i zasady. 7. Sole. 8. Węgiel i jego związki z wodorem. 9. Pochodne węglowodorów. Substancje chemiczne o znaczeniu biologicznym. IV etap edukacyjny - poziom podstawowy 1. Materiały i tworzywa pochodzenia naturalnego. 2. Chemia środków czystości. 3. Chemia wspomaga nasze zdrowie. Chemia w kuchni. 4. Paliwa - obecnie i w przyszłości. 5. Chemia opakowań i odzieży. IV etap edukacyjny - poziom rozszerzony 1. Atomy, cząsteczki i stechiometria chemiczna. 2. Struktura atomu - jądro i elektrony. 3. Wiązania chemiczne. 4. Kinetyka i statyka chemiczna. 5. Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych. 6. Reakcje utleniania i redukcji. 7. Metale. 8. Niemetale. 9. Węglowodory. 10. Hydroksylowe pochodne węglowodorów - alkohole i fenole. 11. Związki karbonylowe - aldehydy i ketony. 12. Kwasy karboksylowe. 13. Estry i tłuszcze. 14. Związki organiczne zawierające azot. ⇑III etap edukacyjny⇑1. Substancje i ich opisuje właściwości substancji będących głównymi składnikami stosowanych na co dzień produktów np. soli kamiennej, cukru, mąki, wody, miedzi, żelaza; wykonuje doświadczenia, w których bada właściwości wybranych substancji;2) przeprowadza obliczenia z wykorzystaniem pojęć: masa, gęstość i objętość;3) obserwuje mieszanie się substancji; opisuje ziarnistą budowę materii; tłumaczy, na czym polega zjawisko dyfuzji, rozpuszczania, mieszania, zmiany stanu skupienia;4) wyjaśnia różnice pomiędzy pierwiastkiem a związkiem chemicznym;5) klasyfikuje pierwiastki na metale i niemetale; odróżnia metale od niemetali na podstawie ich właściwości;6) opisuje cechy mieszanin jednorodnych i niejednorodnych;7) opisuje proste metody rozdziału mieszanin i wskazuje te różnice między właściwościami fizycznymi składników mieszaniny, które umożliwiają ich rozdzielenie; sporządza mieszaniny i rozdziela je na składniki (np. wody i piasku, wody i soli kamiennej, kredy i soli kamiennej, siarki i opiłków żelaza, wody i oleju jadalnego, wody i atramentu).⇑2. Wewnętrzna budowa odczytuje z układu okresowego podstawowe informacje o pierwiastkach (symbol, nazwę, liczbę atomową, masę atomową, rodzaj pierwiastka - metal lub niemetal);2) opisuje i charakteryzuje skład atomu (jądro: protony i neutrony, elektrony); definiuje elektrony walencyjne;3) ustala liczbę protonów, elektronów i neutronów w atomie danego pierwiastka, gdy dana jest liczba atomowa i masowa;4) wyjaśnia związek pomiędzy podobieństwem właściwości pierwiastków zapisanych w tej samej grupie układu okresowego a budową atomów i liczbą elektronów walencyjnych;5) definiuje pojęcie izotopu, wyjaśnia różnice w budowie atomów izotopów wodoru;6) opisuje, czym różni się atom od cząsteczki; interpretuje zapisy H2, 2H, 2H2 itp.;7) opisuje rolę elektronów walencyjnych w łączeniu się atomów;8) na przykładzie cząsteczek H2, Cl2, N2, CO2, H2O, HCl, NH3 opisuje powstawanie wiązań atomowych (kowalencyjnych); zapisuje wzory sumaryczne i strukturalne tych cząsteczek;9) ustala dla prostych związków dwupierwiastkowych, na przykładzie tlenków: nazwę na podstawie wzoru sumarycznego; wzór sumaryczny na podstawie nazwy.⇑3. Reakcje opisuje różnice w przebiegu zjawiska fizycznego i reakcji chemicznej; podaje przykłady zjawisk fizycznych i reakcji chemicznych zachodzących w otoczeniu człowieka; planuje i wykonuje doświadczenia ilustrujące zjawisko fizyczne i reakcję chemiczną;2) zapisuje odpowiednie równania; wskazuje substraty i produkty; dobiera współczynniki w równaniach reakcji chemicznych; obserwuje doświadczenia ilustrujące typy reakcji i formułuje wnioski;3) definiuje pojęcia: reakcje egzoenergetyczne (jako reakcje, którym towarzyszy wydzielanie się energii do otoczenia, np. procesy spalania) i reakcje endoenergetyczne (do przebiegu których energia musi być dostarczona, np. procesy rozkładu - pieczenie ciasta);4) oblicza masy cząsteczkowe prostych związków chemicznych; dokonuje prostych obliczeń związanych z zastosowaniem prawa stałości składu i prawa zachowania masy.⇑4. Powietrze i inne wykonuje lub obserwuje doświadczenie potwierdzające, że powietrze jest mieszaniną; opisuje skład i właściwości powietrza;2) opisuje właściwości fizyczne i chemiczne azotu, tlenu, wodoru, tlenku węgla(IV); planuje i wykonuje doświadczenia dotyczące badania właściwości wymienionych gazów;3) pisze równania reakcji otrzymywania: tlenu, wodoru i tlenku węgla(IV) (np. rozkład wody pod wpływem prądu elektrycznego, spalanie węgla);4) opisuje rdzewienie żelaza i proponuje sposoby zabezpieczania produktów zawierających w swoim składzie żelazo przed rdzewieniem;5) planuje i wykonuje doświadczenie pozwalające wykryć CO2 w powietrzu wydychanym z płuc.⇑5. Woda i roztwory bada zdolność do rozpuszczania się różnych substancji w wodzie;2) opisuje budowę cząsteczki wody; wyjaśnia, dlaczego woda dla jednych substancji jest rozpuszczalnikiem, a dla innych nie; podaje przykłady substancji, które rozpuszczają się w wodzie, tworząc roztwory właściwe; podaje przykłady substancji, które nie rozpuszczają się w wodzie, tworząc koloidy i zawiesiny;3) planuje i wykonuje doświadczenia wykazujące wpływ różnych czynników na szybkość rozpuszczania substancji stałych w wodzie;4) opisuje różnice pomiędzy roztworem rozcieńczonym, stężonym, nasyconym i nienasyconym;5) odczytuje rozpuszczalność substancji z wykresu jej rozpuszczalności; oblicza ilość substancji, którą można rozpuścić w określonej ilości wody w podanej temperaturze.⇑6. Kwasy i definiuje pojęcia: wodorotlenku, kwasu; rozróżnia pojęcia wodorotlenek i zasada; zapisuje wzory sumaryczne najprostszych wodorotlenków: NaOH, KOH, Ca(OH)2, Al(OH)3 i kwasów: HCl, H2SO4, H2SO3, HNO3, H2CO3, H3PO4, H2S;2) opisuje budowę wodorotlenków i kwasów;3) planuje i/lub wykonuje doświadczenia, w wyniku których można otrzymać wodorotlenek, kwas beztlenowy i tlenowy (np. NaOH, Ca(OH)2, Al(OH)3, HCl, H2SO3); zapisuje odpowiednie równania reakcji;4) opisuje właściwości i wynikające z nich zastosowania niektórych wodorotlenków i kwasów;5) wyjaśnia, na czym polega dysocjacja elektrolityczna zasad i kwasów; zapisuje równania dysocjacji elektrolitycznej zasad i kwasów; definiuje kwasy i zasady (zgodnie z teorią Arrheniusa);6) wskazuje na zastosowania wskaźników (fenoloftaleiny, wskaźnika uniwersalnego); rozróżnia doświadczalnie kwasy i zasady za pomocą wskaźników;7) wymienia rodzaje odczynu roztworu i przyczyny odczynu kwasowego, zasadowego i obojętnego.⇑7. wykonuje doświadczenie i wyjaśnia przebieg reakcji zobojętniania (np. HCl + NaOH);2) pisze wzory sumaryczne soli: chlorków, siarczanów(VI), azotanów(V), węglanów, fosforanów(V), siarczków; tworzy nazwy soli na podstawie wzorów i odwrotnie;3) pisze równania reakcji dysocjacji elektrolitycznej wybranych soli;4) pisze równania reakcji otrzymywania soli (reakcje: kwas + wodorotlenek metalu, kwas + tlenek metalu, kwas + metal, wodorotlenek metalu + tlenek niemetalu);5) wyjaśnia pojęcie reakcji strąceniowej; projektuje i wykonuje doświadczenie pozwalające otrzymywać sole w reakcjach strąceniowych, pisze odpowiednie równania reakcji w sposób cząsteczkowy i jonowy; na podstawie tabeli rozpuszczalności soli i wodorotlenków wnioskuje o wyniku reakcji strąceniowej.⇑8. Węgiel i jego związki z definiuje pojęcia: węglowodory nasycone i nienasycone;2) tworzy wzór ogólny szeregu homologicznego alkanów (na podstawie wzorów trzech kolejnych alkanów) i układa wzór sumaryczny alkanu o podanej liczbie atomów węgla; rysuje wzory strukturalne i półstrukturalne alkanów;3) obserwuje i opisuje właściwości fizyczne i chemiczne (reakcje spalania) alkanów na przykładzie metanu i etanu;4) wyjaśnia zależność pomiędzy długością łańcucha węglowego a stanem skupienia alkanu;5) podaje wzory ogólne szeregów homologicznych alkenów i alkinów; podaje zasady tworzenia nazw alkenów i alkinów w oparciu o nazwy alkanów;6) opisuje właściwości (spalanie, przyłączanie bromu i wodoru) oraz zastosowania etenu i etynu;7) projektuje doświadczenie pozwalające odróżnić węglowodory nasycone od nienasyconych.⇑9. Pochodne węglowodorów. Substancje chemiczne o znaczeniu tworzy nazwy prostych alkoholi i pisze ich wzory sumaryczne i strukturalne;2) bada właściwości etanolu; opisuje właściwości i zastosowania metanolu i etanolu; zapisuje równania reakcji spalania metanolu i etanolu; opisuje negatywne skutki działania alkoholu etylowego na organizm ludzki;3) zapisuje wzór sumaryczny i strukturalny glicerolu; bada i opisuje właściwości glicerolu; wymienia jego zastosowania;4) pisze wzory prostych kwasów karboksylowych i podaje ich nazwy zwyczajowe i systematyczne;5) bada i opisuje właściwości kwasu octowego (reakcja dysocjacji elektrolitycznej, reakcja z zasadami, metalami i tlenkami metali);6) wyjaśnia, na czym polega reakcja estryfikacji; zapisuje równania reakcji pomiędzy prostymi kwasami karboksylowymi i alkoholami jednowodorotlenowymi; tworzy nazwy estrów pochodzących od podanych nazw kwasów i alkoholi; planuje i wykonuje doświadczenie pozwalające otrzymać ester o podanej nazwie;7) podaje nazwy wyższych kwasów karboksylowych nasyconych (palmitynowy, stearynowy) i nienasyconych (oleinowy) i zapisuje ich wzory;8) opisuje właściwości długołańcuchowych kwasów karboksylowych; projektuje doświadczenie, które pozwoli odróżnić kwas oleinowy od palmitynowego lub stearynowego;9) klasyfikuje tłuszcze pod względem pochodzenia, stanu skupienia i charakteru chemicznego; opisuje właściwości fizyczne tłuszczów; projektuje doświadczenie pozwalające odróżnić tłuszcz nienasycony od nasyconego;10) opisuje budowę i właściwości fizyczne i chemiczne pochodnych węglowodorów zawierających azot na przykładzie amin (metyloaminy) i aminokwasów (glicyny);11) wymienia pierwiastki, których atomy wchodzą w skład cząsteczek białek; definiuje białka jako związki powstające z aminokwasów;12) bada zachowanie się białka pod wpływem ogrzewania, stężonego etanolu, kwasów i zasad, soli metali ciężkich (np. CuSO4) i soli kuchennej; opisuje różnice w przebiegu denaturacji i koagulacji białek; wylicza czynniki, które wywołują te procesy; wykrywa obecność białka w różnych produktach spożywczych;13) wymienia pierwiastki, których atomy wchodzą w skład cząsteczek cukrów; dokonuje podziału cukrów na proste i złożone;14) podaje wzór sumaryczny glukozy i fruktozy; bada i opisuje właściwości fizyczne glukozy; wskazuje na jej zastosowania;15) podaje wzór sumaryczny sacharozy; bada i opisuje właściwości fizyczne sacharozy; wskazuje na jej zastosowania; zapisuje równanie reakcji sacharozy z wodą (za pomocą wzorów sumarycznych);16) opisuje występowanie skrobi i celulozy w przyrodzie; wymienia różnice w ich właściwościach; opisuje znaczenie i zastosowania tych cukrów; wykrywa obecność skrobi w różnych produktach spożywczych.⇑IV etap edukacyjny - poziom podstawowy⇑1. Materiały i tworzywa pochodzenia opisuje rodzaje skał wapiennych (wapień, marmur, kreda), ich właściwości i zastosowania; projektuje wykrycie skał wapiennych wśród innych skał i minerałów; zapisuje równania reakcji;2) zapisuje wzory hydratów i soli bezwodnych (CaSO4, (CaSO4)2·H2O i CaSO4·2H2O); podaje ich nazwy; opisuje różnice we właściwościach hydratów i substancji bezwodnych; przewiduje zachowanie się hydratów podczas ogrzewania i weryfikuje swoje przewidywania poprzez doświadczenie; wymienia zastosowania skał gipsowych; wyjaśnia proces twardnienia zaprawy gipsowej (zapisuje odpowiednie równanie reakcji);3) wyjaśnia pojęcie alotropii pierwiastków; na podstawie znajomości budowy diamentu, grafitu i fullerenów tłumaczy ich właściwości i zastosowania.⇑2. Chemia środków wyjaśnia, na czym polega proces usuwania brudu, i bada wpływ twardości wody na powstawanie związków trudno rozpuszczalnych; zaznacza fragmenty hydrofobowe i hydrofilowe we wzorach cząsteczek substancji powierzchniowo czynnych;2) wskazuje na charakter chemiczny składników środków do mycia szkła, przetykania rur, czyszczenia metali i biżuterii w aspekcie zastosowań tych produktów; stosuje te środki z uwzględnieniem zasad bezpieczeństwa;3) opisuje tworzenie się emulsji, ich zastosowania.⇑3. Chemia wspomaga nasze zdrowie. Chemia w tłumaczy, na czym mogą polegać i od czego zależeć lecznicze i toksyczne właściwości substancji chemicznych (dawka, rozpuszczalność w wodzie, rozdrobnienie, sposób przenikania do organizmu) aspiryny, nikotyny, alkoholu etylowego;2) opisuje procesy fermentacyjne zachodzące podczas wyrabiania ciasta i pieczenia chleba, produkcji wina, otrzymywania kwaśnego mleka, jogurtów, serów; zapisuje równania reakcji fermentacji alkoholowej i octowej;3) wyjaśnia przyczyny psucia się żywności i proponuje sposoby zapobiegania temu procesowi; przedstawia znaczenie i konsekwencje stosowania dodatków do żywności, w tym konserwantów.⇑4. Paliwa - obecnie i w podaje przykłady surowców naturalnych wykorzystywanych do uzyskiwania energii (bezpośrednio i po przetworzeniu);2) opisuje przebieg destylacji ropy naftowej i węgla kamiennego; wymienia nazwy produktów tych procesów i uzasadnia ich zastosowania;3) wyjaśnia pojęcie liczby oktanowej (LO) i podaje sposoby zwiększania LO benzyny; tłumaczy, na czym polega kraking oraz reforming, i uzasadnia konieczność prowadzenia tych procesów w przemyśle;4) analizuje wpływ różnorodnych sposobów uzyskiwania energii na stan środowiska przyrodniczego.⇑5. Chemia opakowań i klasyfikuje włókna na naturalne (białkowe i celulozowe), sztuczne i syntetyczne, wskazuje ich zastosowania; opisuje wady i zalety; uzasadnia potrzebę stosowania tych włókien.⇑IV etap edukacyjny - poziom rozszerzony⇑1. Atomy, cząsteczki i stechiometria stosuje pojęcie mola (w oparciu o liczbę Avogadra);2) odczytuje w układzie okresowym masy atomowe pierwiastków i na ich podstawie oblicza masę molową związków chemicznych (nieorganicznych i organicznych) o podanych wzorach (lub nazwach);3) oblicza masę atomową pierwiastka na podstawie jego składu izotopowego;4) ustala wzór empiryczny i rzeczywisty związku chemicznego (nieorganicznego i organicznego) na podstawie jego składu wyrażonego w % masowych i masy molowej;5) dokonuje interpretacji jakościowej i ilościowej równania reakcji w ujęciu molowym, masowym i objętościowym (dla gazów);6) wykonuje obliczenia z uwzględnieniem wydajności reakcji i mola dotyczące: mas substratów i produktów (stechiometria wzorów i równań chemicznych), objętości gazów w warunkach normalnych.⇑2. Struktura atomu - jądro i określa liczbę cząstek elementarnych w atomie oraz skład jądra atomowego, na podstawie zapisu AZE ;2) stosuje zasady rozmieszczania elektronów na orbitalach w atomach pierwiastków wieloelektronowych;3) zapisuje konfiguracje elektronowe atomów pierwiastków do Z=36 i jonów o podanym ładunku, uwzględniając rozmieszczenie elektronów na podpowłokach (zapisy konfiguracji: pełne, skrócone i schematy klatkowe);4) określa przynależność pierwiastków do bloków konfiguracyjnych: s, p i d układu okresowego (konfiguracje elektronów walencyjnych);5) wskazuje na związek pomiędzy budową atomu a położeniem pierwiastka w układzie okresowym.⇑3. Wiązania przedstawia sposób, w jaki atomy pierwiastków bloku s i p osiągają trwałe konfiguracje elektronowe (tworzenie jonów);2) stosuje pojęcie elektroujemności do określania (na podstawie różnicy elektroujemności i liczby elektronów walencyjnych atomów łączących się pierwiastków) rodzaju wiązania: jonowe, kowalencyjne (atomowe), kowalencyjne spolaryzowane (atomowe spolaryzowane), koordynacyjne;3) zapisuje wzory elektronowe typowych cząsteczek związków kowalencyjnych i jonów, z uwzględnieniem wiązań koordynacyjnych (np. wodoru, chloru, chlorowodoru, tlenku węgla(IV), amoniaku, metanu, etenu i etynu, NH4+, H3O+);4) rozpoznaje typ hybrydyzacji (sp, sp2, sp3) w prostych cząsteczkach związków nieorganicznych i organicznych;5) określa typ wiązania (σ i π) w prostych cząsteczkach;6) opisuje i przewiduje wpływ rodzaju wiązania (jonowe, kowalencyjne, wodorowe, metaliczne) na właściwości fizyczne substancji nieorganicznych i organicznych.⇑4. Kinetyka i statyka definiuje termin: szybkość reakcji (jako zmiana stężenia reagenta w czasie);2) szkicuje wykres zmian stężeń reagentów i szybkości reakcji w funkcji czasu;3) stosuje pojęcia: egzoenergetyczny, endoenergetyczny, energia aktywacji do opisu efektów energetycznych przemian;4) interpretuje zapis ∆H 0 do określenia efektu energetycznego reakcji;5) przewiduje wpływ: stężenia substratów, obecności katalizatora, stopnia rozdrobnienia substratów i temperatury na szybkość reakcji; planuje i przeprowadza odpowiednie doświadczenia;6) wykazuje się znajomością i rozumieniem pojęć: stan równowagi dynamicznej i stała równowagi; zapisuje wyrażenie na stałą równowagi podanej reakcji;7) stosuje regułę przekory do jakościowego określenia wpływu zmian temperatury, stężenia reagentów i ciśnienia na układ pozostający w stanie równowagi dynamicznej;8) klasyfikuje substancje do kwasów lub zasad zgodnie z teorią Bronsteda-Lowry’ego;9) interpretuje wartości stałej dysocjacji, pH, pKw;10) porównuje moc elektrolitów na podstawie wartości ich stałych dysocjacji.⇑5. Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wykonuje obliczenia związane z przygotowaniem, rozcieńczaniem i zatężaniem roztworów z zastosowaniem pojęć stężenie procentowe i molowe;2) planuje doświadczenie pozwalające otrzymać roztwór o zadanym stężeniu procentowym i molowym;3) stosuje termin stopień dysocjacji dla ilościowego opisu zjawiska dysocjacji elektrolitycznej;4) przewiduje odczyn roztworu po reakcji (np. tlenku wapnia z wodą, tlenku siarki(VI) z wodą, wodorotlenku sodu z kwasem solnym) substancji zmieszanych w ilościach stechiometrycznych i niestechiometrycznych;5) uzasadnia (ilustrując równaniami reakcji) przyczynę kwasowego odczynu roztworów kwasów, zasadowego odczynu wodnych roztworów niektórych wodorotlenków (zasad) oraz odczynu niektórych roztworów soli (hydroliza);6) podaje przykłady wskaźników pH (fenoloftaleina, oranż metylowy, wskaźnik uniwersalny) i omawia ich zastosowanie; bada odczyn roztworu;7) pisze równania reakcji: zobojętniania, wytrącania osadów i hydrolizy soli w formie cząsteczkowej i jonowej (pełnej i skróconej);8) projektuje i przeprowadza doświadczenia pozwalające otrzymać różnymi metodami kwasy, wodorotlenki i sole.⇑6. Reakcje utleniania i wykazuje się znajomością i rozumieniem pojęć: stopień utlenienia, utleniacz, reduktor, utlenianie, redukcja;2) oblicza stopnie utlenienia pierwiastków w jonie i cząsteczce związku nieorganicznego i organicznego;3) wskazuje utleniacz, reduktor, proces utleniania i redukcji w podanej reakcji redoks;4) przewiduje typowe stopnie utlenienia pierwiastków na podstawie konfiguracji elektronowej ich atomów;5) stosuje zasady bilansu elektronowego - dobiera współczynniki stechiometryczne w równaniach reakcji utleniania-redukcji (w formie cząsteczkowej i jonowej).⇑7. opisuje podstawowe właściwości fizyczne metali i wyjaśnia je w oparciu o znajomość natury wiązania metalicznego;2) pisze równania reakcji ilustrujące typowe właściwości chemiczne metali wobec: tlenu (Mg, Ca, Al, Zn), wody (Na, K, Mg, Ca), kwasów nieutleniających (Na, K, Ca, Mg, Al, Zn, Fe, Mn, Cr), rozcieńczonych i stężonych roztworów kwasów utleniających (Al, Cu, Ag);3) analizuje i porównuje właściwości fizyczne i chemiczne metali grup 1. i 2.;4) opisuje właściwości fizyczne i chemiczne glinu; wyjaśnia, na czym polega pasywacja glinu i tłumaczy znaczenie tego zjawiska w zastosowaniu glinu w technice; planuje i wykonuje doświadczenie, którego przebieg pozwoli wykazać, że wodorotlenek glinu wykazuje charakter amfoteryczny;5) przewiduje kierunek przebiegu reakcji metali z kwasami i z roztworami soli, na podstawie danych zawartych w szeregu napięciowym metali;6) projektuje i przeprowadza doświadczenie, którego wynik pozwoli porównać aktywność chemiczną metali, np. miedzi i cynku;7) przewiduje produkty redukcji związków manganu(VII) w zależności od środowiska, a także dichromianu(VI) potasu w środowisku kwasowym; bilansuje odpowiednie równania reakcji.⇑8. opisuje podobieństwa we właściwościach pierwiastków w grupach układu okresowego i zmienność właściwości w okresach - wskazuje położenie niemetali;2) pisze równania reakcji ilustrujących typowe właściwości chemiczne niemetali, w tym reakcje: tlenu z metalami (Mg, Ca, Al, Zn) i z niemetalami (C, S, H2, P), wodoru z niemetalami (Cl2, Br2, O2, N2, S), chloru, bromu i siarki z metalami (Na, K, Mg, Ca, Fe, Cu);3) planuje i opisuje doświadczenia, w wyniku których można otrzymać wodór (reakcja aktywnych metali z wodą i/lub niektórych metali z niektórymi kwasami);4) planuje i opisuje doświadczenie, którego przebieg wykaże, że np. brom jest pierwiastkiem bardziej aktywnym niż jod, a mniej aktywnym niż chlor;5) opisuje typowe właściwości chemiczne wodorków pierwiastków 17. grupy, w tym ich zachowanie wobec wody i zasad;6) projektuje i przeprowadza doświadczenia pozwalające otrzymać tlen w laboratorium (np. reakcja rozkładu H2O2 lub KMnO4); zapisuje odpowiednie równania reakcji;7) zapisuje równania reakcji otrzymywania tlenków pierwiastków o liczbach atomowych od 1 do 20 - bez Na i K oraz gazów szlachetnych (synteza pierwiastków z tlenem, rozkład soli, np. CaCO3) oraz rozkład wodorotlenków metali o liczbach atomowych 24, 25, 26, 29 i 30, np. Cu(OH)2;8) opisuje typowe właściwości chemiczne tlenków pierwiastków o liczbach atomowych od 1 do 20 oraz 24, 25,26, 29 i 30, w tym zachowanie wobec wody, kwasów i zasad (bez tlenku glinu); zapisuje odpowiednie równania reakcji;9) klasyfikuje tlenki ze względu na ich charakter chemiczny (kwasowy, zasadowy, amfoteryczny i obojętny); planuje i wykonuje doświadczenie, którego przebieg pozwoli wykazać charakter chemiczny tlenku;10) klasyfikuje poznane kwasy ze względu na ich skład (kwasy tlenowe i beztlenowe), moc i właściwości utleniające;11) opisuje typowe właściwości chemiczne kwasów, w tym zachowanie wobec metali, tlenków metali, wodorotlenków i soli kwasów o mniejszej mocy; planuje i przeprowadza odpowiednie doświadczenia (formułuje obserwacje i wnioski); ilustruje je równaniami reakcji.⇑9. rysuje wzory strukturalne i półstrukturalne węglowodorów; podaje nazwę węglowodoru (alkanu, alkenu i alkinu - do 10 atomów węgla w cząsteczce) zapisanego wzorem strukturalnym lub półstrukturalnym;2) ustala rzędowość atomów węgla w cząsteczce węglowodoru;3) posługuje się poprawną nomenklaturą węglowodorów (nasycone, nienasycone i aromatyczne) i ich fluorowcopochodnych; wykazuje się rozumieniem pojęć: szereg homologiczny, wzór ogólny, izomeria;4) rysuje wzory strukturalne i półstrukturalne izomerów konstytucyjnych, położenia podstawnika, izomerów optycznych węglowodorów i ich prostych fluorowcopochodnych o podanym wzorze sumarycznym; wśród podanych wzorów węglowodorów i ich pochodnych wskazuje izomery konstytucyjne; wyjaśnia zjawisko izomerii cis-trans; uzasadnia warunki wystąpienia izomerii cis-trans w cząsteczce związku o podanej nazwie lub o podanym wzorze strukturalnym (lub półstrukturalnym);5) określa tendencje zmian właściwości fizycznych (stanu skupienia, temperatury topnienia itp.) w szeregach homologicznych alkanów, alkenów i alkinów;6) opisuje właściwości chemiczne alkanów, na przykładzie następujących reakcji: spalanie, podstawianie (substytucja) atomu (lub atomów) wodoru przez atom (lub atomy) chloru albo bromu przy udziale światła (pisze odpowiednie równania reakcji);7) opisuje właściwości chemiczne alkenów, na przykładzie następujących reakcji: przyłączanie (addycja): H2, Cl2 i Br2, HCl, i HBr, H2O; przewiduje produkty reakcji przyłączenia cząsteczek niesymetrycznych do niesymetrycznych alkenów na podstawie reguły Markownikowa (produkty główne i uboczne); zachowanie wobec zakwaszonego roztworu manganianu(VII) potasu, polimeryzacja; pisze odpowiednie równania reakcji;8) planuje ciąg przemian pozwalających otrzymać np. eten z etanu (z udziałem fluorowcopochodnych węglowodorów); ilustruje je równaniami reakcji;9) opisuje właściwości chemiczne alkinów, na przykładzie etynu: przyłączenie: H2, Cl2 i Br2, HCl, i HBr, H2O, trimeryzacja; pisze odpowiednie równania reakcji;10) wyjaśnia na prostych przykładach mechanizmy reakcji substytucji, addycji, eliminacji; zapisuje odpowiednie równania reakcji;11) ustala wzór monomeru, z jakiego został otrzymany polimer o podanej strukturze;12) opisuje budowę cząsteczki benzenu, z uwzględnieniem delokalizacji elektronów; tłumaczy dlaczego benzen, w przeciwieństwie do alkenów, nie odbarwia wody bromowej ani zakwaszonego roztworu manganianu(VII) potasu;13) opisuje właściwości węglowodorów aromatycznych, na przykładzie reakcji benzenu i toluenu: spalanie, reakcje z Cl2 lub Br2 wobec katalizatora lub w obecności światła, nitrowanie; pisze odpowiednie równania reakcji;14) projektuje doświadczenia dowodzące różnice we właściwościach węglowodorów nasyconych, nienasyconych i aromatycznych; przewiduje obserwacje, formułuje wnioski i ilustruje je równaniami reakcji.⇑10. Hydroksylowe pochodne węglowodorów - alkohole i zalicza substancję do alkoholi lub fenoli (na podstawie budowy jej cząsteczki); wskazuje wzory alkoholi pierwszo-, drugo- i trzeciorzędowych;2) rysuje wzory strukturalne i półstrukturalne izomerów alkoholi mono- i polihydroksylowych o podanym wzorze sumarycznym (izomerów szkieletowych, położenia podstawnika); podaje ich nazwy systematyczne;3) opisuje właściwości chemiczne alkoholi, na przykładzie etanolu i innych prostych alkoholi w oparciu o reakcje: spalania wobec różnej ilości tlenu, reakcje z HCl i HBr, zachowanie wobec sodu, utlenienie do związków karbonylowych i ewentualnie do kwasów karboksylowych, odwodnienie do alkenów, reakcję z nieorganicznymi kwasami tlenowymi i kwasami karboksylowymi; zapisuje odpowiednie równania reakcji;4) porównuje właściwości fizyczne i chemiczne: etanolu i glicerolu; projektuje doświadczenie, którego przebieg pozwoli odróżnić alkohol monohydroksylowy od alkoholu polihydroksylowego; na podstawie obserwacji wyników doświadczenia klasyfikuje alkohol do mono- lub polihydroksylowych;5) dobiera współczynniki reakcji roztworu manganianu(VII) potasu (w środowisku kwasowym) z etanolem;6) opisuje reakcję benzenolu z: sodem i z wodorotlenkiem sodu; bromem, kwasem azotowym(V); zapisuje odpowiednie równania reakcji;7) opisuje różnice we właściwościach chemicznych alkoholi i fenoli; ilustruje je odpowiednimi równaniami reakcji.⇑11. Związki karbonylowe - aldehydy i wskazuje na różnice w strukturze aldehydów i ketonów (obecność grupy aldehydowej i ketonowej);2) rysuje wzory strukturalne i półstrukturalne izomerycznych aldehydów i ketonów o podanym wzorze sumarycznym; tworzy nazwy systematyczne prostych aldehydów i ketonów;3) planuje i przeprowadza doświadczenie, którego celem jest odróżnienie aldehydu od ketonu, np. etanalu od propanonu (z odczynnikiem Tollensa i Trommera).⇑12. Kwasy wskazuje grupę karboksylową i resztę kwasową we wzorach kwasów karboksylowych (alifatycznych i aromatycznych); rysuje wzory strukturalne i półstrukturalne izomerycznych kwasów karboksylowych o podanym wzorze sumarycznym;2) na podstawie obserwacji wyników doświadczenia (reakcja kwasu mrówkowego z manganianem(VII) potasu w obecności kwasu siarkowego(VI)) wnioskuje o redukujących właściwościach kwasu mrówkowego; uzasadnia przyczynę tych właściwości;3) pisze równania dysocjacji elektrolitycznej prostych kwasów karboksylowych i nazywa powstające w tych reakcjach jony;4) zapisuje równania reakcji z udziałem kwasów karboksylowych (których produktami są sole i estry); projektuje i przeprowadza doświadczenia pozwalające otrzymywać sole kwasów karboksylowych (w reakcjach kwasów z metalami, tlenkami metali, wodorotlenkami metali i solami słabych kwasów);5) tłumaczy przyczynę zasadowego odczynu roztworu wodnego octanu sodu i mydła; ilustruje równaniami reakcji;6) opisuje budowę dwufunkcyjnych pochodnych węglowodorów, na przykładzie kwasu mlekowego i salicylowego.⇑13. Estry i opisuje strukturę cząsteczek estrów i wiązania estrowego;2) tworzy nazwy prostych estrów kwasów karboksylowych i tlenowych kwasów nieorganicznych; rysuje wzory strukturalne i półstrukturalne estrów na podstawie ich nazwy;3) wyjaśnia przebieg reakcji octanu etylu: z wodą, w środowisku o odczynie kwasowym, i z roztworem wodorotlenku sodu; ilustruje je równaniami reakcji;4) opisuje przebieg procesu utwardzania tłuszczów ciekłych;5) wyjaśnia (zapisuje równania reakcji), w jaki sposób z glicerydów otrzymuje się kwasy tłuszczowe lub mydła;6) zapisuje ciągi przemian (i odpowiednie równania reakcji) wiążące ze sobą właściwości poznanych węglowodorów i ich pochodnych.⇑14. Związki organiczne zawierające rysuje wzory elektronowe cząsteczek amoniaku i etyloaminy;2) wskazuje na różnice i podobieństwa w budowie etyloaminy i fenyloaminy (aniliny);3) wyjaśnia przyczynę zasadowych właściwości amoniaku i amin; zapisuje odpowiednie równania reakcji;4) zapisuje równania reakcji otrzymywania amin alifatycznych (np. w procesie alkilowania amoniaku) i amin aromatycznych (np. otrzymywanie aniliny w wyniku reakcji redukcji nitrobenzenu);5) zapisuje równania reakcji etyloaminy z wodą i z kwasem solnym;6) zapisuje równania reakcji fenyloaminy (aniliny) z kwasem solnym i wodą bromową;7) wykazuje, pisząc odpowiednie równanie reakcji, że produktem kondensacji mocznika jest związek zawierający w cząsteczce wiązanie peptydowe;8) analizuje budowę cząsteczki mocznika ( brak fragmentu węglowodorowego) i wynikające z niej właściwości;9) zapisuje wzór ogólny a-aminokwasów, w postaci RCH(NH2)COOH;10) opisuje właściwości kwasowo-zasadowe aminokwasów oraz mechanizm powstawania jonów obojnaczych;11) zapisuje równanie reakcji kondensacji dwóch cząsteczek aminokwasów (o podanych wzorach) i wskazuje wiązanie peptydowe w otrzymanym produkcie;12) tworzy wzory dipeptydów i tripeptydów, powstających z podanych aminokwasów, oraz rozpoznaje reszty podstawowych aminokwasów (glicyny, alaniny i fenyloalaniny) w cząsteczkach di- i tripeptydów;13) planuje i wykonuje doświadczenie, którego wynik dowiedzie obecności wiązania peptydowego w analizowanym związku (reakcja biuretowa);14) opisuje przebieg hydrolizy peptydów. NOTATKI Z CHEMII POMOCNE NA MATURZE Zdobądź wyższy wynik na maturze! 🎓🏆 Co ZYSKASZ dzięki Notatkom? 🎁 TOP 5 tematów do matury, a w nich o: budowa atomu, wiązaniach chemicznych, hybrydyzacji, stechiometrii, stopniach utlenienia, reakcjach redoks, charakterystyce związków informacje zgodne z Podstawą z nich korzystać na telefonie, komputerze lub wydrukować [PDF].Wiele ilustracji, przejrzystych tabel i schematów. Notatki godne polecenia. Dobrze napisane, przyjemnie się z nich uczy 🙂 Klara, Notatki z Chemii Fajne materiały. Na prawdę bardzo przyjemnie się z nich uczyć. Czekam na kolejne tematy 😉 Kamila, Notatki z Chemii W tym roku rozpoczynam chemię rozszerzoną. Notatki super spełniają wymagania. Polecam bardzo serdecznie! ❤️ Marysia, Notatki z Chemii Strona wykorzystuje pliki cookies, by działać prawidłowo oraz do celów analitycznych, reklamowych i społecznościowych. OK, Rozumiem data publikacji: 18:30 ten tekst przeczytasz w 2 minuty Matura 2020. Zakończył się tegoroczny egzamin maturalny z chemii (poziom rozszerzony). Publikujemy arkusz maturalny oraz proponowane odpowiedzi na zadane w nim pytania. Sprawdź, jak wyglądała matura 2020 z chemii lub zweryfikuj swoje odpowiedzi. New Africa / Shutterstock Potrzebujesz porady? Umów e-wizytę 459 lekarzy teraz online Matura 2020 z chemii: arkusz i odpowiedzi Matura 2020 z chemii: arkusz i odpowiedzi W środę tegoroczni maturzyści pisali maturę z chemii na poziomie rozszerzonym. Dzień wcześniej odbyła się matura z biologii na poziomie rozszerzonym. Chemia, podobnie jak biologia, jest jednym z przedmiotów wymaganych podczas rekrutacji na studia przez wiele uczelni medycznych i przyrodniczych. Matura 2020: biologia poziom rozszerzony [ARKUSZE I ODPOWIEDZI] Poniżej znajdziecie arkusz maturalny z chemii oraz odpowiedzi na wszystkie pytania. / / ODPOWIEDZI: Matura 2020 Chemia / ODPOWIEDZI: Matura 2020 Chemia / ODPOWIEDZI: Matura 2020 Chemia / ODPOWIEDZI: Matura 2020 Chemia / ODPOWIEDZI: Matura 2020 Chemia / 1 Strona 07 (1) / ODPOWIEDZI: Matura 2020 Chemia / 1 Strona 09 (1) / ODPOWIEDZI: Matura 2020 Chemia / 1 Strona 11 (1) / ODPOWIEDZI: Matura 2020 Chemia / ODPOWIEDZI: Matura 2020 Chemia / 1 Strona 14 / 1 Strona 15 (1) / 1 Strona 16 (1) / Matura 2020 Chemia odp. 17 / Matura 2020 Chemia odp. 18 / 1 Strona 19 (1) / Matura 2020 Chemia odp. 20 Matura 2020 Chemia 21 Matura 2020 Chemia odp. 21 Matura 2020 Chemia 22 Matura 2020 Chemia odp. 22 Matura 2020 Chemia 23 1 Strona 23 (1) Matura 2020 Chemia 24 Matura 2020 - zmiana terminu Pierwotnie sesja maturalna miała się rozpocząć 4 maja. W związku z epidemią koronawirusa od 12 marca zawieszone są stacjonarne zajęcia w szkołach (od 25 marca szkoły mają obowiązek kształcenia zdalnego). Przesunięto też terminy egzaminów zewnętrznych, w tym matur. Zmieniono także część przepisów dotyczących przeprowadzenia matury. Arkusze i odpowiedzi maturalne: Język polski: poziom podstawowy Język polski: poziom rozszerzony Matematyka: poziom podstawowy Język angielski: poziom podstawowy Maturzysta w tym roku musi przystąpić do trzech obowiązkowych pisemnych egzaminów: z języka polskiego, z języka obcego i z matematyki na poziomie podstawowym. Musi też przystąpić do co najmniej jednego pisemnego egzaminu z przedmiotów do wyboru; maksymalnie do sześciu. Zobacz również: Harmonogram egzaminów maturalnych Matura 2020. Jakie przedmioty do wyboru? Wśród przedmiotów do wyboru są: biologia, chemia, filozofia, fizyka, geografia, historia, historia sztuki, historia muzyki, informatyka, język łaciński i kultura antyczna, wiedza o społeczeństwie, języki mniejszości narodowych i etnicznych, język regionalny, a także matematyka, język polski i języki obce nowożytne. Egzaminy z przedmiotu do wyboru zdawane są na poziomie rozszerzonym. Dlatego do tej grupy zaliczane są także – na tym poziomie – matematyka, język polski i języki obce, które są obowiązkowe na poziomie podstawowym. 1 Strona 23 chemia egzaminy nauka edukacja Matura 2022: fizyka poziom rozszerzony [ARKUSZE I ODPOWIEDZI] 19 maja o godz. 9:00 rozpoczął się jeden z ostatnich tegorocznych egzaminów maturalnych – z fizyki (poziom rozszerzony). Ten przedmiot ścisły nie cieszy się wśród... Matura 2022: chemia poziom rozszerzony [ARKUSZE I ODPOWIEDZI] 16 maja o godz. 9:00 rozpoczął się egzamin maturalny z chemii. Matura z chemii na poziomie rozszerzonym trwała do godz. 12:00. Maturzyści, którzy zdają egzamin, z... Matura 2022: biologia poziom rozszerzony [ARKUSZE I ODPOWIEDZI] Matura rozszerzona z biologii za nami. Maturzyści, którzy zdawali egzamin z pewnością są ciekawi czy udzielili prawidłowych odpowiedzi. Poniżej publikujemy... Matura 2021: chemia poziom rozszerzony [ARKUSZE I ODPOWIEDZI] Matura 2021 z chemii dobiegła końca! Egzamin maturalny na poziomie rozszerzonym rozpoczął się 14 maja o godz. a zakończył o Uczniowie mieli 180 minut... Redakacja Medonet Matura 2021: biologia poziom rozszerzony [ARKUSZE I ODPOWIEDZI] Matura 2021 z biologii (poziom rozszerzony) już za nami. Maturzyści rozwiązywali arkusze maturalne z biologii 12 maja od godziny 9:00, egzamin trwał 180 minut.... Matura 2020: biologia poziom rozszerzony [ARKUSZE I ODPOWIEDZI] Matura 2020 z biologii. 16 czerwca o godzinie 9:00 rozpoczęła się matura z biologii (poziom rozszerzony). Po zakończeniu egzaminu publikujemy arkusz pytań z... Uciekli przed wojną. "Uczyłam się podawania chemii z internetu" Minęła 20. Na dworzec kolejowy w Kielcach wjeżdża "szpital na torach", czyli specjalnie wyposażony pociąg z dziećmi z Ukrainy. Mali pacjenci cierpią na nowotwory... Agnieszka Mazur-Puchała Nobel z chemii przyznany. Nie za technologię mRNA Nobel w dziedzinie chemii w 2021 r. został przyznany 6 października. Przed ogłoszeniem decyzji komitetu noblowskiego spekulowano, że może on powędrować do twórców... Tegoroczna nagroda Nobla z chemii za stworzenie „nożyczek do genów”. Czym jest metoda CRISPR/CAS9? [WYJAŚNIAMY] Nagrodę Nobla za rok 2020 w dziedzinie chemii otrzymały dwie badaczki - Emmanuelle Charpentier i Jennifer A. Doudna, twórczynie precyzyjnych „nożyczek do genów”.... Monika Zieleniewska Matura 2020 z biologii: nie obyło się bez błędów? Maturę 2020 z biologii uczniowie mają już za sobą. Egzamin odbył się we wtorek 16 czerwca, a zdający mieli 180 minut na rozwiązanie 22 zadań. Na jakim poziomie... Anna Zimny-Zając kot150 Posty: 4 Rejestracja: 10 lip 2012, o 11:15 Materiały do matury rozszerzonej z chemii i biologii Wie ktoś jaki jest dokładny zakres materiału jeśli chodzi o maturę rozszerzoną z biologii i chemii? Patrzyłam na informatory z cke ale tam jest bardzo ogólnie. Korzystam z ksiazki do biologii wydawnictwa wsip a chemii - pazdro, ale nie ma w nich wszystkiego. Znacie jakieś dobre podręczniki, w których byłby cały materiał szczegółowo przedstawiony? Nie chciałabym niczego pominąć. distinguished Posty: 267 Rejestracja: 17 maja 2012, o 22:24 Re: Materiały do matury rozszerzonej z chemii i biologii Post autor: distinguished » 25 lis 2012, o 17:25 Chciałabym znać taką książkę. W każdej książce jest coś pominięte, a coś innego rozwinięte. Nie ma idealnego podręcznika który trafi w złoty środek". Nie wiem co jest w Pazdro, ale wiele osób tutaj chwali te książki, więc może nie są takie złe jak Ci się wydaje, ale mogę polecić do chemii książki wydawnictwa Rożak, zajrzyj może bardziej przypadną Ci do gustu. Do nauki biologii warto mieć dwa podręczniki różnych wydawnictw lub kupić coś dodatkowego typu Hoser, Omega itd, jest długi wątek na ten temat poszukaj tam jakiś tytułów, bo nie ma sensu się powtarzać, ale to też nie daje gwarancji do dobrze zdanej matury. Są tacy którzy uczą się z jednego podręcznika i zdają b. dobrze. 2 Odpowiedzi 4535 Odsłony Ostatni post autor: Lek_9 6 lis 2017, o 12:19 17 Odpowiedzi 7207 Odsłony Ostatni post autor: specjacja 13 sie 2014, o 07:52 21 Odpowiedzi 3292 Odsłony Ostatni post autor: friizi 29 gru 2014, o 17:22 1 Odpowiedzi 15491 Odsłony Ostatni post autor: deVries 21 sty 2013, o 18:25 2 Odpowiedzi 7734 Odsłony Ostatni post autor: Nitrogenium32 13 maja 2016, o 17:22 Kto jest online Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika i 1 gość

chemia matura rozszerzona zakres materiału